Lịch sử World Cup

Lãnh đạo nhiều doanh nghiệp cho rằng dòng vốn quốc tế có thể dịch chuyển tới Việt Nam khi xung đột Trung Đông xảy ra nên đề nghị có chính sách vượt trội để đón đầu.

Sáng 27/3, Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì Hội nghị "Doanh nghiệp góp phần vào tăng trưởng hai con số". Tại hội nghị, những thách thức và cơ hội từ xung đột Trung Đông là một trong những chủ đề được cộng đồng doanh nghiệp đề cập chính.

Chiến sự bùng phát từ 28/2 và đến nay vẫn tiếp tục leo thang đang khiến dòng chảy năng lượng toàn cầu tắc nghẽn, chi phí nhiên liệu, logistics tăng vọt. Trước tình hình đó, ông Lê Anh Sơn, Tổng giám đốc Tổng công ty Hàng hải Việt Nam (VIMC), nói cần điều chỉnh chiến lược để cắt giảm chi phí logistics.

Ông đề nghị thay đổi tư duy để tạo bứt phá, chuyển đổi mạnh mẽ các cảng biển trở thành "smart port" (cảng thông minh), giảm nhiều thủ tục hành chính và chi phí vận tải. Cùng với đó, Việt Nam cần đầu tư cho hạ tầng đường thủy, có giải pháp vận tải trục ngang kết nối.

Tuy nhiên, theo một số chủ doanh nghiệp, vẫn có những cơ hội từ tình hình hiện tại. Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Sun Group nêu đánh giá dòng vốn đầu tư vào địa ốc có dấu hiệu chuyển dịch sang thị trường Đông Nam Á, gồm Việt Nam, khi tình hình Trung Đông bất ổn.

Ông Trường đề nghị có cơ chế vượt trội với các đặc khu kinh tế, không gian phát triển chiến lược như Vân Đồn, Vân Phong, Phú Quốc, cũng như các khu thương mại tự do, trung tâm tài chính quốc tế. Việc này sẽ giúp Việt Nam đủ sức cạnh tranh với các trung tâm kinh tế, du lịch trong khu vực.

Chủ tịch Sun Group đề xuất nhà chức trách cho phép chỉ định nhà đầu tư chiến lược để triển khai các dự án trọng điểm theo cơ chế đặc thù, bảo đảm tính đồng bộ.

Cùng với đó, người nước ngoài có thể sở hữu nhà ở và công trình thương mại thời hạn 50-70 năm tại một số khu vực, nhằm thu hút dòng vốn đầu tư quốc tế, thúc đẩy phát triển du lịch, dịch vụ cao cấp. Theo Luật Nhà ở 2023, người nước ngoài chỉ được sở hữu nhà ở Việt Nam tối đa 50 năm. Họ không được sở hữu đất ở trực tiếp và bị giới hạn số lượng mua, sở hữu.

Ông cũng đề nghị áp dụng cơ chế thị thực dài hạn (10-20 năm) với nhà đầu tư, chuyên gia nước ngoài; và mở rộng chính sách miễn thị thực cho các thị trường trọng điểm như Hàn Quốc, Đài Loan (Trung Quốc), Nga, Australia và Ấn Độ.

Bên cạnh vấn đề xung đột Trung Đông, cộng đồng doanh nghiệp hôm nay cũng nêu nhiều kiến nghị để Việt Nam đạt được mục tiêu GDP tăng trưởng hai chữ số năm 2026.

Hiện tại, khu vực doanh nghiệp đóng góp khoảng 60% GDP, tạo việc làm cho hơn 16 triệu lao động và chiếm phần lớn tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam. Thủ tướng Phạm Minh Chính nhắc lại quan điểm "doanh nghiệp phải là trung tâm, chủ thể phát triển, và cần hình thành các tập đoàn tầm cỡ khu vực, toàn cầu". Ông nói cần có giải pháp để các hộ kinh doanh có thể trở thành doanh nghiệp, doanh nghiệp vừa và nhỏ thành công ty lớn, tập đoàn toàn cầu, xuyên quốc gia.

Về vấn đề này, theo Chủ tịch FPT Trương Gia Bình, không quốc gia nào duy trì đà tăng trưởng cao trong dài hạn nếu bỏ qua thị trường quốc tế. Ông cho rằng doanh nghiệp Việt Nam cần mạnh dạn vươn ra toàn cầu, tìm kiếm cơ hội mới và phát huy tinh thần đổi mới sáng tạo.

Đồng tình, Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc Viettel Tào Đức Thắng đánh giá vị thế quốc gia đang lên cao là cơ hội lớn để các doanh nghiệp tự tin tiến ra toàn cầu. Theo ông, Việt Nam cần coi việc mở rộng không gian kinh tế ra nước ngoài là trụ cột tăng trưởng. Đầu tư quốc tế chính là tổ chức nền kinh tế theo hướng hai chiều: vừa vươn ra bên ngoài, vừa thu hút nguồn lực toàn cầu.

Về chiến lược, ông Thắng lưu ý Việt Nam nên nhắm tới các thị trường đang phát triển tại ASEAN, Nam Á, Trung Đông, châu Phi và Mỹ Latinh nhờ sự tương thích về năng lực. Những mũi nhọn cần tập trung là hạ tầng chiến lược, công nghiệp công nghệ cao và dịch vụ giá trị cao, dựa trên lợi thế về nguồn nhân lực thích ứng tốt và chi phí hợp lý.

Các tập đoàn kinh tế chủ lực cần hình thành theo hướng đóng vai trò dẫn dắt các doanh nghiệp khác tham gia theo chuỗi giá trị. Đây là mô hình mà Nhật Bản, Hàn Quốc đã thành công và Trung Quốc đang triển khai ở quy mô lớn.

Đại diện các doanh nghiệp cùng nhìn nhận cơ quan quản lý cần có cách tiếp cận ở tầm quốc gia. Chủ tịch Viettel Tào Đức Thắng dẫn kinh nghiệm quốc tế cho thấy, nhiều quốc gia xây dựng các tổ chức và công cụ hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư ra nước ngoài bài bản, hiệu quả như Nhật Bản có Jetro, Jica (Nhật Bản), Kotra và Koica của Hàn Quốc, còn Trung Quốc có chiến lược Vành đai - Con đường...

"Nếu không hình thành được một cấu trúc tổ chức ở tầm quốc gia, doanh nghiệp Việt Nam sẽ tiếp tục đi theo cách đơn lẻ và khó có thể xây dựng được năng lực cạnh tranh toàn cầu", ông nói thêm.

Cùng với mục tiêu GDP hai chữ số, nhu cầu tăng trưởng điện năng cũng phải tăng tương ứng.Ông Đặng Hoàng An, Chủ tịch Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) cho rằng sức ép đầu tư của ngành điện rất lớn.

Theo Quy hoạch điện VIII điều chỉnh đến 2030, Việt Nam cần nâng tổng công suất nguồn điện lên 183.000 MW, cao hơn gấp rưỡi công suất lắp đặt hệ thống hiện tại (khoảng 87.600 MW). Trong đó, EVN sẽ đầu tư 13.000 MW, còn lại do các nhà đầu tư khác tham gia.

Theo ông, tập đoàn này xác định mỗi năm đầu tư gần 5 tỷ USD cho nguồn và lưới điện. Mức này tương ứng tổng vốn đầu tư khoảng 25 tỷ USD trong 5 năm tới, trong đó có những công trình rất lớn như dự án Điện hạt nhân Ninh Thuận 1, các dự án điện gió ngoài khơi.

"Đây là con số lớn với EVN, song nếu năm nay không đầu tư, 5 năm sau sẽ thiếu điện", Chủ tịch EVN nói, thêm rằng thông thường một công trình nguồn mất khoảng 5 năm từ đầu tư, xây dựng tới vận hành.

Hiện tập đoàn này chiếm 70% tổng đầu tư của 18 tập đoàn, tổng công ty nhà nước thuộc Bộ Tài chính. Ông An kiến nghị nhà điều hành tháo gỡ các cơ chế về đầu tư, cấp phép, gắn với sử dụng và tiết kiệm năng lượng hiệu quả.

Phương Dung